Rzeczpospolita Zakopiańska - góralski manifest niepodległości na wystawie w Michigan
- Data publikacji
- 17 kwietnia 2019
Rzeczpospolita Zakopiańska to wyjątkowy twór państwowy, o którym mało kto słyszał – teraz szansę na poznanie tego epizodu w historii Polski ma publiczność w Michigan. Specjalną wystawę zorganizował Copernicus Program in Polish Studies University of Michigan, we współpracy z Instytutem Adama Mickiewicza i Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem.

7 października 1918 roku Rada Regencyjna w Warszawie proklamowała utworzenie niepodległego Państwa Polskiego – wtedy właśnie mieszkańcy Zakopanego jako pierwsi otwarcie wypowiedzieli posłuszeństwo władzom zaborczym. Na swojego przywódcę wybrali pisarza, Stefana Żeromskiego. Autor „Ludzi bezdomnych” i „Przedwiośnia” był także działaczem politycznym, zaangażowanym w rozmaite lokalne inicjatywy społeczne i gospodarcze. Administracja rozpadających się Austro-Węgier, pochłonięta własnymi problemami, nie podjęła żadnych działań przeciwko Rzeczypospolitej Zakopiańskiej. Twór istniał do 16 października 1918 roku, kiedy to został wcielony do odradzającej się Rzeczpospolitej.

Anna Wypych, Portret Stefana Żeromskiego, 2018, olej na płótnie, 90×60 cm, fot. © MNG
Wystawa „100 lat polskiej niepodległości: Zakopane 1918” w Ann Arbor w stanie Michigan przedstawia archiwalne fotografie i dokumenty ze zbiorów Muzeum Tatrzańskiego dotyczące tego nieco ponad miesiąca w historii stolicy Tatr. Ekspozycji towarzyszyć będą wykłady jej kuratora Macieja Krupy, etnologa, przewodnika tatrzańskiego, byłego dziennikarza BBC World Service i autora takich książek jak „Tatry, Zakopane – wczoraj i dziś” czy „Kroniki zakopiańskie”.
Wystawa jest otwarta dla zwiedzających do 3 maja 2019 roku.
Projekt jest częścią koordynowanego przez Instytut Adama Mickiewicza międzynarodowego programu kulturalnego POLSKA 100, realizowanego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017–2022.
Współfinansowany ze środków MKiDN w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017–2022.